Member's statement: Lá na Cainte

Member's statement by Mr Colm Gildernew on .

MLA
Mr Colm Gildernew
Party at the time
Sinn Féin
Date
3 February 2026
Type
Member's statement
Business
Members' Statements
Heading
Lá na Cainte
Assembly identifier
Official Report component 5362310

Text

Beidh Lá na Cainte ann an Déardaoin seo chugainn. Lá é a spreagann muid le dul chun comhrá faoinár meabhairshláinte. Cuidíonn comhrá carad. Tá an féinmharú agus an dúlagar ina ngéarchéim dhomhanda. Níl aon chúis amháin leo: is féidir leo teacht chun cinn mar gheall ar strus airgeadais, cliseadh teaghlaigh, an t-uaigneas, nó fiú oícheanta fada geimhridh agus barraíocht de bhrú an tsaoil. Tuairiscítear gur chuir 290 duine lámh ina mbás féin anseo sa bhliain 2024. Is scanrúil an staitistic é sin. Is féidir teacht roimh na básanna sin, ach daoine an tacaíocht agus an cuidiú cuí a fháil. Meastar nach raibh thart ar 70% de na daoine a chuir lámh ina mbás féin ag baint úsáid ghníomhach as seirbhísí meabhairshláinte. Is é an chéad chéim le leas a bhaint as na seirbhísí sin ná labhairt faoinár meabhairshláinte, cúnamh a iarraidh, agus ár smaointe agus ár mothúcháin a ligean le duine. Cuirim fáilte roimh an fhógra go mbeidh fiosrúchán traspháirtí ann ar an dóigh a ndéantar maoiniú ar sheirbhísí um fhéinmharú a chosc sa Tuaisceart. Tá súil agam go gcuideoidh torthaí an fhiosrúcháin linn ár n-aird agus ár n-iarrachtaí a dhíriú d’fhonn torthaí dearfacha meabhairshláinte a bhaint amach feasta. Ní ar an Roinn Sláinte amháin atá an cúram an féinmharú a chosc; tá cur chuige uile-rialtais de dhíth. Bheadh obair agat duine a aimsiú sa Tuaisceart nár theagmhaigh an féinmharú leis nó le duine dá lucht aitheantais: comhghleacaí, comhimreoir, comharsa, nó duine muinteartha. Níl aon aicme saor ó ghéarchéim na meabhairshláinte. Níl aon chúis amháin léi, ach má táimid le dul i ngleic le fadhbanna meabhairshláinte, caithfimid labhairt fúthu. Sin an chéad chéim. Mar sin de, abraimis arís go bhfuil muid tiomanta deireadh a chur leis an náire a bhaineas le fadhbanna meabhairshláinte, go labhróimid amach, go nglacfaimid an t-am le bheith ag caint.

304 words. Text as published by the Northern Ireland Assembly.

Assessment

Not qualifying

Jev’s structured answers met the documented threshold for “not qualifying”.

  • Overall probability that the activity is being used to promote, exploit or escalate an identity-based controversy: 0.03 (qualifying needs at least 0.70; at or below 0.30 is not qualifying).
  • None of the five culture-war criteria was met (each was below 0.60).
  • Assessed as legitimate policy scrutiny (0.68).
  • No identity-based framing was identified (1.00).
  • Subject area: Disability (including neurodivergence and mental health), disabled people and disability or sickness benefits.
  • The overall probability was at or below the not-qualifying threshold.

This is an AI-generated assessment of the text, made against published criteria. It is not a finding of fact about the MLA or their intentions. The Assembly record itself is the fact.

Jev’s structured answers

Probability that each statement is true of this text (0 = no, 1 = yes). A criterion counts as met at 0.60 or above.
QuestionProbabilityMet?
Identity framing0.02No
Sectarian or communal antagonism0.02No
Cultural grievance politics0.02No
Dog-whistle messaging0.02No
Controversy escalation0.02No
Legitimate policy scrutiny0.68Yes
Overall judgement0.03At or below not-qualifying threshold
Context and attribution (stance)
OptionProbability
No identity-based framing (chosen)1.00
Reports or questions it0.00
Criticises or condemns it0.00
Adopts it0.00
Subject area (top five)
SubjectProbability
Disability (including neurodivergence and mental health), disabled people and disability or sickness benefits0.91
No identity-related subject0.07
Irish language, Ulster-Scots and language policy0.02
Flags, emblems, symbols, names and memorials0.00
Parades, bonfires and commemorations0.00

Assessed 21 October 2026 at 14:23 UTC by jev-1.13.0 (requested as typesafe/jev) under rubric 2026.10-r9, methodology 1.9.

Disagree with this assessment?

Classifications can be challenged. A person reviews every challenge, and any change is recorded publicly above with its reason.

Challenge this classification