Member's statement: Coimisinéir na Gaeilge: Ceapachán

Member's statement by Mr Colm Gildernew on .

MLA
Mr Colm Gildernew
Party at the time
Sinn Féin
Date
4 November 2025
Type
Member's statement
Business
Members' Statements
Heading
Coimisinéir na Gaeilge: Ceapachán
Assembly identifier
Official Report component 5216100

Read the official Assembly record

Text

Céim stairiúil chun cinn don Ghaeilge, dár bpobal agus dár n-oidhreacht chomhchoiteann a bhí i gceapachán an choimisinéara teanga an tseachtain seo caite. D'fhógair Oifig an Choiste Feidhmiúcháin an tseachtain seo caite go rachadh Pól Deeds i gceann oibre mar choimisinéir nua sna seachtainí seo amach romhainn. Is geal liom an ceapachán seo, ceapachán a comhaontaíodh in Ré Nua, Cur Chuige Nua sa bhliain 2020. Is bunchloch faoin reachtaíocht nua teanga atá againn ceapachán an choimisinéara, 20 bliain ó tugadh gealltanas ar dtús faoi Acht Gaeilge a thabhairt isteach. Tá rath agus bláth ar an Ghaeilge ar fad. Daingneofar agus neartófar an fás agus an fhorbairt sin le ceapachán coimisinéara. Beidh ról tábhachtach, lárnach aige, agus beidh dualgas air gearáin ón phobal a fhiosrú faoi údaráis phoiblí nach ndéanann de réir na gcaighdeán nua teanga. Tá an Tuaisceart ar thús cadhnaíochta in athbheochan na teanga: chríochnaigh Oireachtas na Samhna Dé Domhnaigh, féile theanga a bhí ar siúl i mBéal Feirste; beidh Ard-Fheis Chonradh na Gaeilge agus Fleadh Cheoil na hÉireann ann i mBéal Feirste fosta. Is imeachtaí iad sin a bhfuil an Ghaeilge fite fuaite iontu, imeachtaí ina léirítear agus ina gcuirtear saibhreas ár gcultúir agus ár dteanga chun cinn. Tá sé thar am coimisinéir a bheith ceaptha ag an stát le forbairt na teanga a stiúradh, a neartú agus a chinntiú. Strácáil na nGael agus feachtasaíocht pholaitíochta le 50 bliain anuas is bunsiocair leis an cheapachán. Gairim sibh as bheith chomh righin, dochloíte, dianseasmhach. Ba cheart eang a chur sa mhaide mullaigh toisc an ceapachán seo á dhéanamh. Guím gach rath air agus ar an Dr Katy Radford agus ar Lee Reynolds ina bpoist nua. Go n-éirí libh uilig.

280 words. Text as published by the Northern Ireland Assembly.

Assessment

Not flagged

Jev’s structured answers met the documented threshold for “not flagged”.

  • Overall probability that the activity is being used to promote, exploit or escalate an identity-based controversy: 0.11 (flagging needs at least 0.70; at or below 0.30 is not flagged).
  • None of the five culture-war criteria was met (each was below 0.60).
  • No identity-based framing was identified (0.82).
  • Subject area: Irish language, Ulster-Scots and language policy.
  • The overall probability was at or below the not-flagging threshold.

This is an AI-generated assessment of the text, made against published criteria. It is not a finding of fact about the MLA or their intentions. The Assembly record itself is the fact.

Jev’s structured answers

Probability that each statement is true of this text (0 = no, 1 = yes). A criterion counts as met at 0.60 or above.
QuestionProbabilityMet?
Identity framing0.19No
Sectarian or communal antagonism0.02No
Cultural grievance politics0.24No
Dog-whistle messaging0.03No
Controversy escalation0.09No
Legitimate policy scrutiny0.34No
Overall judgement0.11At or below not-flagging threshold
Context and attribution (stance)
OptionProbability
No identity-based framing (chosen)0.82
Reports or questions it0.00
Criticises or condemns it0.04
Adopts it0.14
Subject area (top five)
SubjectProbability
Irish language, Ulster-Scots and language policy1.00
No identity-related subject0.00
Flags, emblems, symbols, names and memorials0.00
Parades, bonfires and commemorations0.00
Sport (including the GAA), the arts and cultural bodies0.00

Assessed 21 October 2026 at 13:38 UTC by jev-1.13.0 (requested as typesafe/jev) under rubric 2026.10-r9, methodology 1.9.

Disagree with this assessment?

Classifications can be challenged. A person reads every challenge, and any change is recorded publicly above with its reason.

Challenge this classification