Member's statement: An Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine: Comóradh 75 bliana

Member's statement by Mr Colm Gildernew on .

MLA
Mr Colm Gildernew
Party at the time
Sinn Féin
Date
11 November 2025
Type
Member's statement
Business
Members' Statements
Heading
An Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine: Comóradh 75 bliana
Assembly identifier
Official Report component 5349064

Read the official Assembly record

Text

Comóradh 75 bliana ó bunaíodh an Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine (ECHR) an tseachtain seo caite. Tá ról ríthábhachtach ag an choinbhinsiún maidir le síocháin agus cobhsaíocht a chothú anseo in Éirinn. I ndiaidh blianta fada coimhlinte, bunaíodh creat do shochaí chomhchoitianta shíochánta le Comhaontú Aoine an Chéasta 1998 — próiseas atá ar siúl go dtí an lá inniu. Mhol Páirtí Coimeádach na Breataine agus Reform, gur chóir tarraingt siar as an Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine. Dá mbeadh an Bhreatain leis an Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine a fhágáil, rachadh sin i bhfeidhm go mór ar an chomhoibriú trasteorann ar fhiosrúcháin choiriúla agus ar chásanna eiseachadta, agus chuirfeadh sé le costais riaracháin trádála agus gnó. Dá mbeadh an Bhreatain leis an Choinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine a fhágáil, rachadh sin go mór faoi chreat Windsor agus faoin Chomhaontú Trádála agus Comhair. Shílfeadh an tAontas Eorpach gur claonbheart a bhí á imirt orthu, agus d’fhéadfadh cliseadh ar na caibidlí dá dheasca. D’fhéadfadh sé gabháil faoin chomhoibriú taidhleoireachta fosta. Leagadh amach san Acht um Chearta an Duine 1998, a chuimsíonn an Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine, leagadh amach ann sin sraith de luachanna coiteanna a sháraíonn deighiltí polaitíochta agus deighiltí seicteacha. Tugadh dearbhú ann do náisiúnaithe nach mbeadh cearta ag brath ar cheannasacht na Breataine amháin ach go mbeadh siad faoi chosaint ag institiúidí Eorpacha. Daingníodh d’aontachtaithe go mbeadh riail an dlí ann taobh istigh de chreat daonlathach atá ag cur le traidisiúin dhlíthiúla na Breataine. Cuireadh síos dúshraith atá bunaithe ar chearta leis an chairt, dúshraith a thacaigh leis an chómhuinín agus a laghdaigh an eagla roimh leithcheal ná ceannas. Sa deireadh, bhí an Coinbhinsiún Eorpach um Chearta an Duine riachtanach ní hé amháin le daoine aonair a chosaint ach leis an phróiseas síochána a chothabháil. Trí chearta uilíocha agus an comhionannas a fhí sa dlí, leanann sé de bheith mar bhonn taca don athmhuintearas agus don chobhsaíocht dhaonlathach.

324 words. Text as published by the Northern Ireland Assembly.

Assessment

Not flagged

Jev’s structured answers met the documented threshold for “not flagged”.

  • Overall probability that the activity is being used to promote, exploit or escalate an identity-based controversy: 0.07 (flagging needs at least 0.70; at or below 0.30 is not flagged).
  • None of the five culture-war criteria was met (each was below 0.60).
  • Assessed as legitimate policy scrutiny (0.78).
  • No identity-based framing was identified (0.96).
  • Subject area: Constitutional question, Brexit, the Windsor Framework and sovereignty.
  • The overall probability was at or below the not-flagging threshold.

This is an AI-generated assessment of the text, made against published criteria. It is not a finding of fact about the MLA or their intentions. The Assembly record itself is the fact.

Jev’s structured answers

Probability that each statement is true of this text (0 = no, 1 = yes). A criterion counts as met at 0.60 or above.
QuestionProbabilityMet?
Identity framing0.10No
Sectarian or communal antagonism0.02No
Cultural grievance politics0.03No
Dog-whistle messaging0.03No
Controversy escalation0.06No
Legitimate policy scrutiny0.78Yes
Overall judgement0.07At or below not-flagging threshold
Context and attribution (stance)
OptionProbability
No identity-based framing (chosen)0.96
Reports or questions it0.01
Criticises or condemns it0.03
Adopts it0.00
Subject area (top five)
SubjectProbability
Constitutional question, Brexit, the Windsor Framework and sovereignty0.57
Sectarianism, hate crime and community relations0.42
Legacy of the Troubles, victims and paramilitarism0.01
No identity-related subject0.00
Flags, emblems, symbols, names and memorials0.00

Assessed 21 October 2026 at 13:37 UTC by jev-1.13.0 (requested as typesafe/jev) under rubric 2026.10-r9, methodology 1.9.

Disagree with this assessment?

Classifications can be challenged. A person reads every challenge, and any change is recorded publicly above with its reason.

Challenge this classification